Dlaczego Szymon był Gięty? I czemu ma w Gorzowie pomnik?

Czytaj dalej
Fot. Tomasz Rusek
Tomasz Rusek

Dlaczego Szymon był Gięty? I czemu ma w Gorzowie pomnik?

Tomasz Rusek

Zaczynamy cykl „Hej, cokoły!” o bohaterach pomników. Dziś: czemu Szymon był Gięty i jakim cudem ma pomnik?

No dobrze. Przyznaję się bez bicia. Nie pamiętam Szymona Giętego. Coś tam przez mgłę kojarzę z żartów i wspomnień babci Zosi z ul. Krasińskiego o jakimś Szymonie. Gdy jednak zmarł 28 listopada w 1998 r. w gorzowskim hospicjum, ja - wówczas 17-latek - niespecjalnie go kojarzyłem. Odkryłem go dopiero 1 maja 2004 r., gdy przy Parku 111 staraniem społeczników stanął jego pomnik. I od tamtej pory niemal codziennie mijam go w drodze do pracy. Odrobiłem też lekcję - wiem już od lat kim był i czemu ma pomnik. A Wy wiecie? Nie? To posłuchajcie.

Chcieli małpy, to ją zobaczyli

Idę o zakład, że gdy Kazimierz Wnuk (bo tak się naprawdę Szymon nazywał) rodził się w 1914 r. w Warszawie i potem tam dorastał, to nawet przez sekundę nie przeszło mu przez myśl, że stanie się legendą Gorzowa. Że gorzowianie postawią mu pomnik, a on sam i jego rzeźba trafią do przewodników po Gorzowie i na widokówki. A jednak!

Jak to się zaczęło? Kazimierz Wnuk był kloszardem. Mieszkał na dziko w garażu blisko centrum miasta, zbierał butelki, makulaturę i złom. Potem handlował instrumentami i gratami. Jednak zawsze robił coś jeszcze - regularnie zabawiał mieszkańców. „Był wyjątkową osobowością. Do legendy przeszło wiele żartów Szymona. Gorzowianie do dziś pamiętają, jak rozkładał w centrum swój namiot, by za drobną opłatą pokazać znajdująca się w środku małpę. Zaintrygowani ciekawscy wchodzili, by zobaczyć tam... swoje odbicie w lustrze (choć prawdziwą małpkę też jakiś czas miał w swojej menażerii). Innym razem Szymon oferował zobaczenie ptaków egzotycznych, czyli różnobarwnie pomalowanych wróbli” - czytamy w przewodniku o Gorzowie autorstwa Krystyny Kamińskiej i Zbigniewa Rudzińskiego.

Numerów Szymon robił więcej. Także odważniejszych - bo nie zwykłym ludziom, ale władzy, która w tamtych czasach to mogła człowiekowi naprawdę dopiec.

Choćby podczas pochodów pierwszomajowych. „Kiedyś przebrał się za astronautę. Nawieszał na siebie świecących szpargałów, starych lornetek i tak ustrojony wdzierał się pomiędzy manifestujących. Innym razem sporządził pochwałę sportu. Zrobił z kabla motor, usadził na nim także wykonanego z kabla żużlowca, do ręki wziął tablicę i nawet przedefilował z tym majdanem przed główną trybuną. Gorzowianie byli zachwyceni, a władza wściekła. Od tej pory milicja zawsze na 1 Maja starała się go gdzieś wywieźć poza miasto. Ale Szymon i tak zawsze zdążył wrócić i z wózkiem wypełnionym szpargałami pochód zawsze zamykał” - pisaliśmy w „Gazecie Lubuskiej” dekadę temu.

Takich historyjek i ciekawostek było więcej. A to przenocował u siebie panie lekkich obyczajów - w zamian za taniec brzucha. A to jego małpa wyrwała włosy klientce salonu fryzjerskiego. To znów śmigał sobie motorkiem z psem na ramieniu.

Był Kazimierzem, ale został Szymonem

Dlaczego ludzie nazywali Wnuka go Szymonem Giętym? Tu akurat wszystkie źródła mówią to samo: chwytliwy pseudonim kloszardowi wymyślił pisarz Zdzisław Morawski. Na widok przykurczonego, sympatycznego okularnika pchającego wózek ze szpargałami miał nazwać Kazimierza Wnuka właśnie Szymonem Giętym. Ksywka przyjęła się znakomicie i obowiązuje do dziś.

A skąd pomnik? To zasługa społecznego komitetu. W jego skład wchodzili: ówczesna urzędniczka Jolanta Cieśla, prawnik Jerzy Synowiec, przedsiębiorca Arkadiusz Grzechociński i nieżyjący już - wówczas dziennikarz „Gazety Wyborczej” - Artur Brykner. Zabiegali, zbierali pieniądze, namawiali sponsorów. Artysta Andrzej Moskaluk stworzył pomnik, a Zygfryd Kochanowski perfekcyjnie go odlał.

Jednak nawet 1 maja 2004 r., czyli w dniu odsłonięcia pomnika, na którym zjawiły się setki ludzi, społecznicy nie mieli pieniędzy na całe przedsięwzięcie. I ratowali się kredytem. Więc zbiórka trwał także wtedy, gdy Szymon już stał.

Stoi do dziś.

- Ja go lubię. Sprawia wrażenie, że idzie. Często się tutaj dzieci fotografują, wycieczki. To jeden z punktów zwiedzania miasta - mówi spotkany nieopodal Szymona Wacław Wolak. Dla Mirosławy Rybickiej to jeden z symboli miasta. - Szymon i cała reszta pomników. Są tacy nasi. Każdy ma wielkich Polaków, słynnych kompozytorów czy królów. Ale Szymona czy Jancarza mamy tylko my! - mówi z dumą.

Już sześć razy nieznani sprawcy niszczyli fajerkę, którą toczy pomnikowy Szymon (o, właśnie, był mistrzem w tej zabawie!). Ostatni raz w marcu tego roku. Jak zawsze naprawił ją Artur Mazurkiewicz, członek Towarzystwa Miłośników Gorzowa.

Sprytny sposób na pozytywny dzień

Z pomnikiem Szymona wiąże się też całkiem nowa, miejska legenda. Podobno jak potrze się jego laskę - którą ma opartą o lewe ramię - będzie się miało szczęśliwy dzień. To dlatego jej końcówka jest taka wytarta i lśniąca. Koniecznie sprawdźcie, czy z tym szczęściem to nie jest jakaś bujda. Szymon się ucieszy!

Tomasz Rusek

Najwięcej moich tekstów znajdziecie obecnie na stronie międzyrzecz.naszemiasto.pl. Żyję newsami, ciekawostkami, inwestycjami, problemami i dobrymi wieściami z Międzyrzecza, Skwierzyny, Trzciela, Przytocznej, Pszczewa i Bledzewa.
To niezywkły powiat, moim zdaniem jeden z najpiękniejszych (i najciekawszych!) w Lubuskiem. Są tam też wspaniali ludzie, z którymi mam szansę porozmawiać na facebookowym profilu Głos Międzyrzecza i Skwierzyny. Wpadnijcie tam koniecznie. Udało się nam stworzyć wraz z ponad 15 tysiącami ludzi fajne, przyjazne miejsce, gdzie znajdziecie newsy, piękne zdjęcia, relacje z ważnych wydarzeń i - codziennie! - najnowszą prognozę pogody. Bo od pogody zaczynamy dzień.


Staram się pilnować najważniejszych spraw i tematów. Sporo piszę o:


jeziorze Głębokim, o inwestycjach, czy atrakcjach turystycznych, ale poruszamy (MY - bo wiele tematów do załatwienia i opisania podpowiadacie Wy, Czytelnicy) dziesiątki innych spraw. 
Dlatego przy okazji wielkie dzięki za Wasze komentarze, opinie, zaangażowanie i wsparcie.



Zdarza się też, że piszę o Gorzowie. To moje rodzinne miasto, które - tak lubię myśleć - znam jak własną kieszeń. Cały czas się zmienia, rozbudowuje, wiecznie są tu jakieś remonty i inwestycje, więc pewnie jeszcze przez lata nie zabraknie mi tematów!



 


Do Gazety Lubuskiej (portal międzyrzecz.naszemiasto.pl jest jej częścią) trafiłem niemal 20 lat temu. Akurat zakończyłem swoją kilkuletnią przygodę z Radiem Gorzów i Radiem Plus, więc postanowiłem się sprawdzić w słowie pisanym (choć mówione było świetną przygodą). I tak się sprawdzam, i sprawdzam, i sprawdzam. Musicie bowiem wiedzieć, że Lubuska sprzed nastu lat i obecna to zupełnie inne gazety. Dziś, poza pisaniem, robimy zdjęcia, nagrywamy filmy, przygotowujemy relację. Żaden dzień nie jest takim sam. I chyba dlatego tak lubię tę pracę.

Lubię też:



  • jazdę na rowerze

  • pływanie

  • urlopy

  • gołąbki

  • seriale

  • lenistwo



nie przepadam za:



  • winem

  • górami

  • ogórkową

  • tłumem

  • hałasami

  • wczesnym wstawaniem (aczkolwiek nieźle mi wychodzi!)



OK, w ostateczności mogę zjeść ogórkową.

Komentarze

3
Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

jureq2000

Wyścig pokoju w Gorzowie ,luda multum, stoje na przeciwko Delikatesów , kolarz Czechowski odpadł z wyścigu. Peleton przelecial jak błyskawica, ale co to? Szymon na rowerze bez pedałów zapycha, plachta na plecach i wielka trójka Czechowskiego. No aplauz był jak na stadionie żuzlowym. Kiedy wyprowadziłem sie z Cegielnianej juz go rzadko widywalem. a po jakims czasie dowiedziałem się że Miasto ze wstydu przydzieliło mu mieszkanie na Zawarciu. Potem wemigrowałem z miasta ale pamięć o tym człowieku pozostała . Jeszcze widze jak siedzi w Parku Róż i karmi chlebem łabędzie ,kaczki i karpie .. end

jureq2000

kilka ciekawostek o Szymonie.
Mama twierdzila ze to bardzo madry facet był. Twierdzono ze był inżynierem od mostów ale jeden się zawalił i mu na dekiel poszło. Nie wnikam, ale ze mial łeb matematyczny to byłem świadkiem jak policzył całki jakimś uczniakom. Sprawy damsko - meskie? Rodzice dwóch panien na siłe wyciągali je z garazu . Co tam robiły?abo ja wiem. Miał fajny mundur wojskowy chyba CK austryjackie, cóz kiedy spodnie siegały mu do łydek. Jego portret w tym mundurze długo wiśiał u znanego fotografa w Gorzowie. Miał fajna laskę z rozkładanym siedzeniem , nigdy nie stał jak nie musiał. miał kij z gwoździem i zbierał papier / prekursor recyklingu/ zbierał papier ,szkło i metal. ale portfel jak przy mnie otworzył to pełny czerwonych stów był.

jureq2000

od łebka mieszkałem przy Cegielnianej potem Cichońskiego/ teraz nie wiem jaka to ulica/ blok pomalowany na zewnątrz a le w srodku od 50 lat nikt nie pomalował scian/ wiec Szymona znałem od zawsze, ale my go unikali ,dzieci znaczy , bo mieszkal w garażu , waliło uryną i pchły to wypasione jak stonka.Zmierzły był bo mu niekiedy dokuczano i wyzywano . ale tylko po tupal i postraszył. Zwierzyniec u niego zawsze był poczynając od kanarków ,psa, kota no i koczkodana. ta ostatnia franca tak mnie gonił ze pietami o d*** stukałem .Fajnie było patrzec jak coś gotował. cztery cegły, patelnia albo garnek. Omlet podstawa byla. zawsze nam dzieciom proponował poczęstunek. Ale my z uwagi na pchły to raczej z daleka. ...... cdn

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2022 Polska Press Sp. z o.o.