Renta rodzinna: kiedy i dla kogo?

Czytaj dalej
Fot. 123rf
Patrycja Wacławska p.waclawska@dziennik.lodz.pl

Renta rodzinna: kiedy i dla kogo?

Patrycja Wacławska p.waclawska@dziennik.lodz.pl

Sprawdź, kto jest uprawniony do renty rodzinnej i w jakiej wysokości.

Na rentę po zmarłym emerycie mogą liczyć nie tylko wdowa i dzieci, ale też rodzeństwo, rodzice i wnuki. Najniższe świadczenie wynosi 1.000 zł.

Rodzina może się starać o rentę po zmarłym krewnym, gdy miał on prawo do emerytury lub renty albo spełniał warunki wymagane do jej przyznania. Renta przysługuje także wtedy, gdy zmarły pobierał świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny.

1. Gdy zmarły pobierał emeryturę lub rentę. Jest to najprostsza sytuacja, ponieważ nie ma wątpliwości co do uprawnienia rodziny do pobierania świadczenia po zmarłym.

2. Jeśli zmarły spełniał warunki do otrzymania emerytury lub renty. Gdy zmarły nie pobierał ani renty, ani emerytury, mimo że miał do tego prawo, rodzina musi udowodnić w ZUS-ie, że należy się jej świadczenie. Przede wszystkim trzeba wykazać, że zmarły osiągnął wiek i staż ubezpieczeniowy, które są wymagane do otrzymania świadczenia. ZUS przyjmie, że zmarły był całkowicie niezdolny do pracy i obliczy wysokość świadczenia przysługującego jego najbliższym.

3. Jeżeli zmarły dostawał świadczenie lub zasiłek przedemerytalny. W tej sytuacji przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. ZUS nie ustali wysokości renty rodzinnej w oparciu o wysokość świadczenia, jakie otrzymywał zmarły, ale przyjmie, że pobierał on rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, i po oszacowaniu, jaka byłaby jej wysokość, wyliczy rentę rodzinną. Może się okazać, że renta rodzinna będzie wyższa niż świadczenie, które dostawał zmarły.

Dla kogo renta

Przepisy wymieniają grupy krewnych, którzy mają prawo skorzystać z renty rodzinnej po zmarłym. Każda z tych grup powinna spełnić inne warunki.

Dzieci. O rentę mogą się ubiegać nie tylko biologiczne dzieci, ale także dzieci zmarłego małżonka i dzieci adoptowane. Będą ją otrzymywać:

* zasadniczo do ukończenia 16 lat,
* do końca nauki w szkole, jeśli kontynuują ją po 16. roku życia, jednakże nie dłużej niż do ukończenia 25 lat życia,
* do zakończenia nauki na ostatnim roku studiów, jeśli będąc na tym roku, skończyły 25. rok życia.

Bez względu na wiek dziecko może pobierać rentę, jeśli jest całkowicie niezdolne do pracy. Warunkiem jest, by stało się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 lub 25 lat, jeśli kontynuowało naukę.

Wnuki i rodzeństwo oraz inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności także mogą otrzymać rentę, jeśli spełniają takie warunki jak dzieci własne. Muszą wtedy jednak spełnić jeden warunek dodatkowy.

Warunek dodatkowy: muszą zostać przyjęte na wychowanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego, chyba że śmierć była następstwem wypadku. Nie mogą ponadto mieć prawa do renty po swoich zmarłych rodzicach. Jeśli rodzice żyją, renta będzie się należała, gdy nie mogą oni zapewnić utrzymania dziecku lub gdy zmarły albo jego małżonek był opiekunem dziecka ustanowionym przez sąd.

Wdowa lub wdowiec: Prawo do renty rodzinnej przysługuje także wdowie, jeśli w chwili śmierci męża miała ukończone 50 lat lub była niezdolna do pracy albo wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym. Wychowankowie muszą spełniać warunki stawiane dzieciom. Uprawnienie do renty rodzinnej przysługuje wdowie, jeśli spełni warunek dotyczący wieku lub niezdolności do pracy w okresie nie dłuższym niż pięć lat od śmierci męża lub od zaprzestania wychowywania dzieci. Małżonka rozwiedziona oraz wdowa, która w chwili śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólnocie małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków wymaganych od wdowy w chwili śmierci męża miała prawo do alimentów od niego. Wdowa, która nie spełnia żadnego z wymienionych warunków, ale nie posiada niezbędnych źródeł utrzymania, ma prawo do okresowej renty rodzinnej. Zasadniczo dostanie ją tylko na rok od dnia śmierci męża. Jeśli pójdzie na zorganizowane szkolenie mające na celu uzyskanie kwalifikacji do podjęcia pracy, będzie mogła otrzymywać rentę nawet przez dwa lata. Te same zasady stosuje się wobec wdowca. Świadczenie nie przysługuje w razie śmierci partnera z konkubinatu.

Rodzice. Takie same zasady przyznawania renty rodzinnej dotyczą rodziców biologicznych, ojczyma, macochy i rodziców adopcyjnych. Mogą oni starać się o rentę rodzinną, jeśli zmarły utrzymywał ich bezpośrednio przed śmiercią. Żeby skorzystać z renty, rodzic musi ponadto w chwili śmierci dziecka mieć skończone 50 lat lub być niezdolnym do pracy. Ojciec lub matka zyska prawo do renty rodzinnej także wtedy, gdy wychowuje dziecko, wnuka, brata lub siostrę zmarłego, jeśli ta osoba ma prawo do renty rodzinnej po zmarłym, a jednocześnie nie ma ukończonych 16 lat lub 18 lat (jeśli kontynuuje naukę). Jeżeli dziecko jest całkowicie niezdolne do pracy, nie obowiązuje ograniczenie wiekowe. Rentę rodzinną może także otrzymać ojciec lub matka, których utrzymywał zmarły, jeśli:

* skończą 50 lat lub staną się całkowicie niezdolni do pracy w ciągu pięciu lat od śmierci utrzymującego,
* skończą 50 lat lub staną się całkowicie niezdolni do pracy w ciągu pięciu lat od zaprzestania wychowywania dziecka, wnuka, brata lub siostry zmarłego, którzy są uprawnieni do renty rodzinnej.

Jeśli krewny osoby zmarłej otrzymał rentę rodzinną z uwagi na to, że stał się niezdolny do pracy, straci uprawnienie do tego świadczenia, gdy jego stan zdrowia się poprawi i będzie zdolny do pracy. Jeżeli jednak w ciągu 18 miesięcy od utraty prawa do renty rodzinnej dana osoba ponownie stanie się niezdolna do pracy, odzyska prawo do wspomnianej renty.

Wybierz wyższą

Osoby, które równocześnie spełniają warunki uprawniające do uzyskania renty rodzinnej oraz emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego – mogą skorzystać tylko z jednego z tych świadczeń. Wybierz więc to świadczenie, którego kwota jest wyższa.
Jeśli jednocześnie masz prawo do renty rodzinnej i socjalnej (która wynosi obecnie 840 zł), a ta pierwsza jest wyższa niż 200 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (czyli 2 x 1.000 zł = 2.000 zł), stracisz prawo do pobierania renty socjalnej. Gdy renta rodzinna jest niższa, możesz dostawać oba świadczenia. Suma obu rent nie może jednak przekroczyć 200 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Jeśli przekroczy limit, renta socjalna zostanie zmniejszona o taką kwotę, by suma obu rent była równa kwocie 2.000 zł.

Ile dostaniesz od ZUS-u

Wszystkie osoby uprawnione do renty rodzinnej po osobie zmarłej, otrzymują tylko jedną rentę. Jest ona dzielona równo między uprawnionych do jej otrzymania. Jej wysokość zależy od liczby uprawnionych. Wynosi ona: 85 proc. świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, jeśli prawo do jej otrzymania ma jedna osoba, 90 proc. świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, jeśli uprawnione do jego otrzymania są dwie osoby, 95 proc. świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, jeśli uprawnione do jego otrzymania są co najmniej trzy osoby.

Patrycja Wacławska p.waclawska@dziennik.lodz.pl

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2022 Polska Press Sp. z o.o.