Wigilia na Ukrainie, w Niemczech i Czechach. Co jedzą nasi sąsiedzi?

Czytaj dalej
Fot. 123RF
Magda Weidner

Wigilia na Ukrainie, w Niemczech i Czechach. Co jedzą nasi sąsiedzi?

Magda Weidner

Tradycyjne wigilijne potrawy kuchni ukraińskiej

- Wigilię na Ukrainie obchodzi się 6 stycznia. Zgodnie z tradycją na stole, tak jak w Polsce, powinno być 12 postnych potraw. Dwanaście ma symbolizować liczbę apostołów. Tradycyjne ukraińskie potrawy to: barszcz, pierogi, ryba, grzyby, kasza, fasola, ziemniaki, gołąbki, ciastka, kutia, uzwar. Zgodnie z tradycją, trzeba spróbować chociażby odrobinę każdego dania - będzie bogaty rok. Ale nie wolno zjadać całej potrawy, żeby rok nie był “głodnym” - wspomina Irina Brovko, która obecnie mieszka w Zielonej Górze.

Tradycyjne ukraińskich specjały nie są trudne w przygotowaniu. Nie odbiegają też znacząco w smaku od naszej tradycyjnej kuchni.

Wigilia na Ukrainie, w Niemczech i Czechach. Co jedzą nasi sąsiedzi?

Kutia
Typowy deser bożonarodzeniowy.
Składniki:
200 g pszenicy
100 g maku
10 g soli
3 łyżki miodu
100 g rodzynek
100 g włoskich orzechów
100 g suszonych wiśni lub moreli

Wykonanie:
Najpierw gotujemy pszenicę (wyjątkiem jest południe Ukrainy, gdzie robi się ją z ryżu). W tym samym czasie gotujemy także mak w 1,5 szklance wody. Dodajemy 1 łyżkę cukru, mieszamy i przecieramy. Rodzynki moczymy w wodzie przez ok. 30 minut. Orzechy podsmażamy na patelni. Morele (czy wiśnie) kroimy w małe kawałki. Do pszenicy dodajemy mak, rodzynki, orzechy i morele. Rozpuszczamy miód w ciepłej wodzie. Polewamy nim gotową kutię przed podaniem.

Barszcz ukraiński
Barszcz na Ukrainie jest prawdziwie kultową potrawą.
Składniki:
woda (2,5 l)
mięso (cielęcina, wieprzowina lub kurczak)
buraki (2 sztuki)
ocet (1 łyżeczka)
kapusta (1 główki)
marchew (1 sztuka)
korzeń pietruszki (1 sztuka)
cebula (1 sztuka)
olej
ziemniaki (3-4 sztuki)
pomidory (2-3 sztuki)
papryka kremowa (1 sztuka)
natka pietruszki ,koper, szczypior

Wykonanie:
Gotujemy rosół. Nie jest konieczne, aby gotować barszcz z mięsem - ja nie jem mięsa i gotuję na samej wodzie. Na rozgrzanej patelni z odrobiną oleju podsmażamy kawałki pokrojonego w kostkę buraka ok. 5- 10 minut. Na koniec smażenia dodajemy łyżeczkę octu. Podsmażone buraki dodajemy do rosołu (wody). Gotujemy razem ok. 5 minut. Kroimy kapustę i dokładamy do garnka z zupą, ponownie gotujemy ok. 5 minut. Następnie dodajemy ziemniaki pokrojone w kostkę, znowu gotujemy ok. 5 minut. Marchewkę, pietruszkę cebulę, paprykę i pomidory kroimy w kostkę i smażymy na patelni na rozgrzanym oleju do miękkości, dokładamy wszystko do zupy i gotujemy całość ok. 15 minut. Barszcz dekorujemy posiekaną natką pietruszki, koperkiem i szczypiorkiem. Podajemy na talerzach z dodatkiem czosnku, śmietany i żytnim pieczywem. Barszcz ukraiński idealnie smakuje z sałem. Niektórzy gotują barszcz z fasolą, kalafiorem, grzybami, szczawiem lub kopytkami - warto spróbować każdego i wybrać ten, który smakuje nam najlepiej.

Uzwar
Tradycyjny wywar z suszonych owoców, przygotowywany podobnie jak kompot.
Potrzebne są suszone owoce (np. jabłka, morele czy śliwki ), które zalewamy wodą i gotujemy do miękkości. Niezbędne jest odrobina cukru czy miodu.
Uzwar gotuje się najlepiej dzień przed Wigilią.

Tradycyjne świąteczne potrawy kuchni niemieckiej


W Wigilię w Niemczech króluje przeważnie sałatka ziemniaczana, albo pieczone kiełbaski. Nie może zabraknąć także słodkich smakołyków. Inne potrawy, bardziej wymyślne, pojawiają się na pierwszy czy drugi dzień świąt.

Wigilia na Ukrainie, w Niemczech i Czechach. Co jedzą nasi sąsiedzi?

Sałatka ziemniaczana
Na wigilijnych stołach nie może zabraknąć też sałatki ziemniaczanej. Można ją przygotować na kilka sposobów.
I sposób:
Cztery ugotowane w mundurkach ziemniaki trzeba ostudzić, do miski wlać dwie łyżki octu, jedną łyżkę oleju, pokrojoną w kostkę cebulę i do tego pokrojone w plastry obrane ziemniaki, doprawić solą i pieprzem, wymieszać i gotowe.
Pauola z Ludwigshafen
II sposób:
Pokroić cebulę w kostkę, do tego zetrzeć na tarce konserwowe ogórki, pokrojone w kostkę lub talarki ziemniaki (też gotowane w mundurkach), dodać łyżkę oleju i octu, sól i pieprz do smaku, zalać jogurtem lub śmietaną oraz wymieszać.
Gertruda z Oberhausen - Rheinhausen
III sposób:
Pokrojone w kostkę ziemniaki, ugotowane w mundurkach, do tego trzy jajka na twardo pokrojone w dużą kostkę, jedna cebula i smażony boczek, sól i pieprz do smaku, wymieszać.
Elsa z Oberhausen - Rheinhausen
Każda z sałatek w Niemczech jest podawana z parówkami, podgrzewanymi w wodzie lub przysmażonymi.

Na słodko
Na wigilijnym stole znajdziemy Dresden Stollen, czyli typowe strucle z marcepanem i rodzynkami. Kształt ciasta, a także cienka warstwa cukru pudru mają symbolizować Boże Dziecię. Nie może zabraknąć także charakterystycznych w smaku pierniczków - Lebkuchen.

Składniki na pierniczki:
250 g mąki
85 g masła (lub margaryny)
ok. 200 ml szklanki miodu (najlepiej płynnego)
1 łyżeczka esencji waniliowej
otarta skórka z cytryny i pomarańczy
1 łyżeczka proszku do pieczenia
3 łyżki przyprawy do pierników
0,5 łyżeczki sody oczyszczonej
garść migdałów

Wykonanie:
Suche składniki wymieszać w mące. Miód razem z masłem podgrzać, do momentu rozpuszczenia się masła. Masę (lekko ciepłą) wlać do suchych składników. Następnie dodać skórki cytryny i wszystko wymieszać mikserem. Ciasto przykrywamy i odstawiamy do momentu wystudzenia. Z ciasta formujemy małe kulki i układamy je na blaszce, lekko je spłaszczając. Ciastka wstawiamy do piekarnika i pieczemy w temperaturze 180 st. C przez 15 minut. Przed podaniem możemy polać pierniczki lukrem.

Ciasteczka z orzechami
laskowymi
Składniki:
4 białka
250 g cukru pudru
Starta skórka z cytryny
250 g startych orzechów laskowych
Trochę całych orzechów
Małe płatki waflowe

Wykonanie:
Białko z cukrem ubić na sztywno, dodać cytrynę i potarte orzechy. Małą łyżeczką układać porcje na płatki z wafli i jeden cały orzeszek na górę. Zostawić na trzy godziny, aby wyschły. Piec w piekarniku w temperaturze 120 st. C. około 20 minut.
Przepis pochodzi z Książki Tradycji przygotowanej przez Koła Gospodyń Wiejskich z Babimostu i Neuruppin

Faszerowane mięso
W drugi dzień świąt zazwyczaj podawane jest faszerowane mięso. Główne danie to pieczony karp i faszerowany drób, gęś, kaczka lub indyk. Przepis podała nam Monica z miejscowości Speyer.
Składniki farszu:
podroby: żołądek, wątróbka
15 dag surowego boczku
15 dag pieczarek
cebula
pęczek pietruszki
dwa jajka
skórka z połowy cytryny
trzy czerstwe bułki
3/4 l mleka
2 łyżki śmietany
2 łyżki masła
pół łyżeczki majeranku
2 łyżki mąki
sól
pieprz

Wykonanie:
Bułki zalać gorącym mlekiem, pokroić cebule, pieczarki, boczek i podroby Dusić na ramie do miękkości. Ostudzony wymieszać z bułką, jajkami, mąką, śmietaną, majerankiem, skórką z cytryny, doprawić solą i pieprzem. Drób natrzeć solą i pieprzem, do środka włożyć farsz, zaszyć i piec w brytfance po 40 minut z obu stron w temp. do 200 st.C. Podajemy do stołu z czerwoną kapustą. Oprócz tego gotowane warzywa, brokuły, kalafior, marchewkę, kukurydzę, groszek z wody lub z masłem.

Pieczona gęś
Składniki:
1 gęś - około 4 kg bez wnętrzności
sól
pieprz
gałązki tymianku
2 zimowe jabłka (np. reneta)
połowę pomarańczy

Wykonanie:
Gęś umyć w środku i na zewnątrz, nasmarować sola i pieprzem. Do środka gęsi włożyć jabłka, połówkę pomarańczy i gałązki tymianku, Igłą do rolad zamknąć środek gęsi. Gęś z piersią na dół włożyć do garnka, zalać wodą tak, żeby była do połowy w wodzie. Piec w piekarniku 3-4 godziny przy temperaturze 200 st. C. Gęś obracać po obydwu stronach co pół godziny i polewając wywarem. Nadmiar tłuszczu usunąć. Na 15 minut przed końcem pieczenia, gęś posmarować zimną soloną wodą ( 1 łyżeczkę soli rozpuścić w 2-3 łyżeczkach wody). Gęś wyciągnąć z garnka, sos zagęścić mąką, przyprawić solą i pieprzem. Podawać z czerwoną kapustą z jabłkiem i ziemniaczanymi kluskami.
Przepis pochodzi z Książki Tradycji przygotowanej przez Koła Gospodyń Wiejskich z Babimostu i Neuruppin

Tradycyjne wigilijne potrawy kuchni czeskiej

W Czechach w dzień Wigilii jada się małe obiady, ale tradycja głosi, że kto w Wigilię przeczeka do wieczerzy bez jedzenia, może wieczorem wypatrzyć przy choince złotego prosiaczka. Symbolizuje on bogactwo i dorodne żniwa w następnym roku. Na Morawach oraz na Śląsku post w Wigilię jest o wiele bardziej dotrzymywany.

Wigilia na Ukrainie, w Niemczech i Czechach. Co jedzą nasi sąsiedzi?

Houbovník, czyli grzybowo bułczany placek
Nazwa pochodzi od houby, czyli grzyby. Houbovník, zwany również jako Hubník, bywał dawniej typowym daniem wigilijnym, przede wszystkim w Karkonoszach i Górach Izerskich. Dziś lubiany w wielu domach nie tylko na stole wigilijnym, ale także jesienną porą, gdy grzybów w lasach jest pod dostatkiem. Houbovník można podawać jako przystawkę przed obiadem, jako jedno z dań na wigilijnym stole lub jako ciepłą kolację.

Składniki:
50 dag suszonych grzybów leśnych
50 dag grysu pszenicznego
60 g smalcu
6 sztuk białych bułek
3 jajka
3 ząbki czosnku
1 cebula
1/4 litra mleka
kminek mielony
pieprz mielony
majeranek
sól

Wykonanie:
Grzyby dzień wcześniej namoczyć. Na drugi dzień w tej wodzie gotujemy aż zmiękną. Stare bułki pokroić w plastry i zamoczyć w chłodnym mleku. Dodać pszeniczny grys, jajka i zostawiamy aż bułki dobrze namokną. Następnie dodajemy drobno pocięte gotowane grzyby, cebulę zarumienioną na smalcu, czosnek i w razie potrzeby rozrzedzamy całość wodą z grzybów, tak aby ciasto było dość rzadkie. Tak przygotowane ciasto wylewamy na blachę do pieczenia lub żaroodporną formę do pieczenia, z rozgrzanym smalcem i pieczemy w piekarniku w temperaturze 190 st. C, aż góra ciasta zrobi się złoto-brązowa i chrupiąca. Na koniec pieczenia można górną warstwę pokapać masłem. Upieczony Houbovník kroimy w prostokąty (wszerz i wzdłuż). Można podawać go z surówką z kapusty lub z burakami.

Tradycyjne kulki rumowe
W Czechach w czasie adwentu rodziny często razem spędzają czas piekąc, tworząc rozmaite słodycze i pierniczki świąteczne.
Składniki:
5 dag orzechów mielonych
4 łyżki rumu
20 dag biszkoptów
6 dag masła
10 dag cukru pudru
4 łyżki soku malinowego
3 dag kakao

Wykonanie:
Biszkopty zmielić, wrzucić do miski i polać rumem oraz sokiem malinowym. Na chwilę zostawić. Masło z kakao utrzeć i dodać z mielonymi orzechami do biszkoptów. Całość dobrze wygnieść ręką. Ciasto nie może się sypać i łamać. Można dodać trochę masła. Z ciasta wyciągamy kawałki, aby z nich toczyć kulki wielkości czereśni, które następnie panierujemy w wiórkach kokosowych, tartej czekoladzie lub orzechach. Nie pieczone kulki możemy dać do papierowych koszyczków.

Tutaj się czyta. Bez reklam.

Tak jak w kiosku. Kupując prenumeratę cyfrową, możesz czytać codzienne wydanie Gazety Lubuskiej.

Co zyskujesz:

  • dostęp do wszystkich treści Gazety Lubuskiej
  • codzienne e-wydanie Gazety Lubuskiej
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu
Magda Weidner

Do Zielonej Góry przeprowadziłam się ponad 10 lat temu i od razu wiedziałam, że tutaj pozostanę. Zauroczyła mnie...

Czym zajmuję się w redakcji? Jestem redaktorem portalu zielonagora.naszemiasto.pl i gazetalubuska.pl Często też możecie spotkać mnie z aparatem na różnych imprezach kulturalnych czy sportowych. A wtedy uśmiechnijcie się:)

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.gazetalubuska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.